Czyste Powietrze – progi dochodowe i obliczanie dochodu na osobę

Wysokość dofinansowania w programie Czyste Powietrze zależy od dochodów Twojego gospodarstwa domowego. Błąd w obliczeniach może skutkować odrzuceniem wniosku lub niższą dotacją. Wyjaśniamy, jak prawidłowo ustalić dochód na osobę i jakie progi obowiązują w programie.

Progi dochodu na osobę w programie Czyste Powietrze

Program „Czyste Powietrze” oferuje trzy progi dofinansowania, dostosowane do dochodów gospodarstwa domowego, aby wspierać zarówno osoby o średnich, jak i najniższych zarobkach. Kluczowe warunki i limity dochodowe przedstawia poniższa tabela.

Poziom dofinansowania	Próg dochodowy	Maksymalna intensywność dofinansowania
Podstawowy	Roczny dochód wnioskodawcy do 135 000 zł	Do 40% kosztów kwalifikowanych
Podwyższony	Przeciętny miesięczny dochód na osobę: do 2 250 zł (gosp. wieloosobowe) lub 3 150 zł (gosp. jednoosobowe)	Do 70% kosztów kwalifikowanych
Najwyższy	Przeciętny miesięczny dochód na osobę: do 1 300 zł (gosp. wieloosobowe) lub 1 800 zł (gosp. jednoosobowe), lub ustalone prawo do zasiłku	Do 100% kosztów kwalifikowanych (do 136 200 zł)

Dla każdego poziomu dofinansowania regulamin programu przewiduje osobny załącznik (nr 2, 2. lub 2b), szczegółowo określający rodzaje i maksymalne kwoty kosztów kwalifikowanych.

Jak obliczyć dochód na osobę w programie Czyste Powietrze?

Sposób obliczania dochodu zależy od wybranego poziomu dofinansowania, a precyzyjna kalkulacja jest kluczowa – błąd może bowiem skutkować odrzuceniem wniosku. Poniżej znajdują się szczegółowe wytyczne.

W przypadku podstawowego poziomu dofinansowania liczy się wyłącznie roczny dochód wnioskodawcy, który nie może przekroczyć 135 000 zł. Za podstawę przyjmuje się wartość z pola „Podstawa obliczenia podatku” w ostatnim zeznaniu podatkowym (np. PIT-37). Jeśli małżonkowie rozliczają się wspólnie, podają kwotę z tego samego pola, która stanowi już dochód podzielony na dwie osoby.

Dla podwyższonego i najwyższego poziomu dofinansowania obliczenia są bardziej skomplikowane. Należy ustalić średni miesięczny dochód netto na osobę w gospodarstwie domowym. W tym celu sumuje się dochody wszystkich domowników (po odliczeniu podatków i składek), dzieli wynik przez 12, a następnie przez liczbę osób w gospodarstwie. Do udokumentowania dochodu zazwyczaj wymagane jest zaświadczenie z urzędu gminy lub ośrodka pomocy społecznej.

Okres rozliczeniowy i rok dochodowy

Wybór właściwego roku dochodowego jest decydujący, zwłaszcza przy ubieganiu się o podwyższone i najwyższe wsparcie. Obowiązująca zasada jest prosta i uzależniona od daty złożenia wniosku o zaświadczenie o dochodach.

• Jeśli wniosek o zaświadczenie składasz w okresie od 1 stycznia do 31 lipca danego roku, pod uwagę bierze się dochód gospodarstwa domowego z przedostatniego roku kalendarzowego (np. wniosek z marca 2026 r. wymaga dochodów za 2022 r.).

• Jeśli wniosek o zaświadczenie składasz od 1 sierpnia do 31 grudnia, uwzględniasz dochód z ostatniego zakończonego roku kalendarzowego (np. wniosek z września 2026 r. bazuje na dochodach za 2026 r.).

Dzielenie dochodu małżonków i wspólne gospodarstwo

W rozumieniu programu „Czyste Powietrze” wspólne gospodarstwo domowe tworzą osoby, które nie tylko razem mieszkają, ale również wspólnie zarządzają budżetem i zaspokajają swoje potrzeby.

Dochody z działalności i z zagranicy a dochód na osobę

Dochody z działalności gospodarczej i te uzyskane za granicą wymagają szczególnej uwagi – ich prawidłowe obliczenie i udokumentowanie jest warunkiem pozytywnego rozpatrzenia wniosku.

Dochód z działalności gospodarczej – limity i wyliczenia

Dla osób prowadzących działalność gospodarczą liczy się roczny przychód (nie dochód), a jego dopuszczalne limity powiązano z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę.

• Kwalifikacja do podwyższonego poziomu dofinansowania wymaga, aby roczny przychód z działalności gospodarczej nie przekroczył czterdziestokrotności (40x) kwoty minimalnego wynagrodzenia.

• Dla najwyższego poziomu dofinansowania, limit ten jest bardziej restrykcyjny i wynosi dwudziestokrotność (20x) minimalnego wynagrodzenia.

Powierzchnia budynku wykorzystywana na cele działalności gospodarczej nie może przekraczać 30% jego całkowitej powierzchni użytkowej.

Dochody z zagranicy – zasady udokumentowania

Dochody uzyskane za granicą należy wliczyć do ogólnego dochodu gospodarstwa domowego, przeliczając je na PLN według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego roku podatkowego, który jest brany pod uwagę w obliczeniach.

Dochody z zagranicy, tak samo, jak inne dochody nieopodatkowane w Polsce (np. alimenty czy stypendia), trzeba zadeklarować w specjalnym oświadczeniu.

Ulgi i odliczenia a obliczanie dochodu na osobę

Choć korzystanie z ulg podatkowych może wpłynąć na dochód w programie „Czyste Powietrze”, nie każda ulga działa tak samo. Decydujące jest to, czy dana ulga obniża podstawę opodatkowania, czy sam podatek, ponieważ przy podstawowym poziomie dofinansowania weryfikowana jest właśnie „podstawa obliczenia podatku” z deklaracji PIT.

Ulga na dzieci i wpływ na podstawę dochodu

Ponieważ ulga prorodzinna (na dzieci) jest odliczana od podatku, a nie od dochodu, nie wpływa ona na wartość w polu „Podstawa obliczenia podatku”. W rezultacie nie ma ona znaczenia przy kwalifikacji do progów dochodowych w programie.

Zasady obliczania dochodu, zwłaszcza dla poziomów podwyższonego i najwyższego, wynikają wprost z ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Inne odliczenia i ich znaczenie dla progów

Inaczej niż ulga na dzieci, odliczenia takie jak ulga termomodernizacyjna, składki ZUS czy darowizny realnie obniżają podstawę opodatkowania.

Na co uważać przy zgłaszaniu dochodu na osobę?

Składając wniosek, ponosisz pełną odpowiedzialność za prawdziwość danych. Szczególną uwagę zwróć na prawidłowe wykazanie dochodów, gdyż nieścisłości mogą prowadzić do poważnych konsekwencji – pamiętaj, że oświadczenia składasz pod rygorem odpowiedzialności karnej.

Kontrole dokumentów i audyt dochodów

Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (wfośigw) mają prawo zweryfikować informacje podane we wniosku. Kontrola może objąć zarówno dokumentację techniczną, jak i Twoją sytuację dochodową. Fundusz może wezwać Cię do przedstawienia dodatkowych dokumentów, np. umów, faktur czy zaświadczeń.

Konsekwencje błędnego oświadczenia o dochodzie

Podanie nieprawdziwych informacji o dochodach grozi wypowiedzeniem umowy, wezwaniem do zwrotu całej dotacji wraz z odsetkami, a w skrajnych przypadkach nawet odpowiedzialnością karną.

Dokumenty potwierdzające dochód we wniosku

Do każdego wniosku w programie „Czyste Powietrze” musisz dołączyć dokumenty potwierdzające dochód, a ich rodzaj zależy od poziomu wsparcia, o który się ubiegasz. Kompletna dokumentacja jest niezbędna do sprawnego rozpatrzenia wniosku.

Dla podstawowego poziomu dofinansowania najczęściej wystarczą dane z ostatniego zeznania podatkowego (np. PIT-37), a w samym wniosku należy jedynie podać kwotę z pola „Podstawa obliczenia podatku”.

Dla podwyższonego i najwyższego poziomu dofinansowania niezbędne jest zaświadczenie o przeciętnym miesięcznym dochodzie na osobę w gospodarstwie domowym. Dokument ten wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, co w praktyce oznacza wizytę w gminnym lub miejskim ośrodku pomocy społecznej (GOPS/MOPS).

Jakie załączniki dołączyć do wniosku

Oprócz podstawowych dokumentów dochodowych Twoja indywidualna sytuacja może wymagać dołączenia dodatkowych załączników. Do najważniejszych z nich należą:

• Zaświadczenie o dochodach – obowiązkowe przy ubieganiu się o podwyższony i najwyższy poziom wsparcia.

• Dokument potwierdzający prawo własności budynku – np. numer księgi wieczystej.

• Oświadczenia o dochodach nieopodatkowanych – jeśli uzyskujesz np. alimenty, stypendia czy dochody z gospodarstwa rolnego.

• Zgoda współwłaściciela/współmałżonka – jeśli nieruchomość ma więcej niż jednego właściciela lub obowiązuje wspólność majątkowa.

• Załączniki programowe (nr 2, 2., 2b) – określają koszty kwalifikowane dla danego poziomu dofinansowania.

Gdzie i jak składać dokumenty potwierdzające dochód

Wniosek z kompletem dokumentów złożysz na kilka sposobów. Najwygodniej i najszybciej zrobisz to online przez Portal Beneficjenta na stronie gov.pl, podpisując go profilem zaufanym lub e-dowodem. Załączniki wystarczy dodać w formie skanów lub zdjęć.

Jeśli wolisz formę papierową, wydrukuj wypełniony wniosek i złóż go osobiście w lokalnym Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (wfośigw) lub w urzędzie gminy, o ile gmina ma podpisane porozumienie z funduszem.

Przykłady obliczeń dochodu na osobę w gospodarstwach

Aby lepiej zilustrować zasady, przygotowaliśmy przykłady obliczeń dla różnych typów gospodarstw. Poniższe symulacje pomogą Ci oszacować, do jakiego poziomu dofinansowania możesz się kwalifikować. Wzór, który należy zastosować, to: ** (Suma rocznych dochodów netto wszystkich domowników) / 12 / (Liczba osób w gospodarstwie)**.

Przykład 1: gospodarstwo jednoosobowe

Sytuacja – pan Jan jest emerytem i prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Jego roczny dochód netto (po odliczeniu podatku i składek) za wymagany okres rozliczeniowy wyniósł 39 000 zł.

Obliczenie – sprawdzamy średni miesięczny dochód Pana Jana, aby określić jego kwalifikację do podwyższonego lub najwyższego poziomu wsparcia.

• 39 000 zł / 12 miesięcy = 3 250 zł

Wynik – średni miesięczny dochód Pana Jana (3 250 zł) przekracza próg dla podwyższonego poziomu (3 150 zł). Ponieważ jednak jego całkowity roczny dochód (39 000 zł) mieści się w limicie 135 000 zł, Pan Jan kwalifikuje się do podstawowego poziomu dofinansowania.

Przykład 2: gospodarstwo wieloosobowe

Sytuacja – państwo Kowalscy tworzą 4-osobowe gospodarstwo domowe z dwojgiem uczących się dzieci. Roczny dochód netto Pani Anny wyniósł 48 000 zł, a Pana Tomasza 42 000 zł. Dzieci nie osiągają dochodów.

Obliczenie – najpierw sumujemy roczne dochody wszystkich członków gospodarstwa, a następnie stosujemy wzór.

• Suma rocznych dochodów: 48 000 zł + 42 000 zł = 90 000 zł

• Średni miesięczny dochód na osobę: 90 000 zł / 12 miesięcy / 4 osoby = 1 875 zł

Wynik – średni miesięczny dochód na osobę w rodzinie Kowalskich to 1 875 zł. Ponieważ kwota ta jest niższa niż próg 2 250 zł, kwalifikują się oni do podwyższonego poziomu dofinansowania. Dla porównania, gdyby ich łączny roczny dochód wyniósł 60 000 zł, dochód na osobę spadłby do 1 250 zł, co zapewniłoby im dostęp do najwyższego poziomu wsparcia.