Czyste Powietrze: progi dochodowe i zasady obliczania dochodu

Prawidłowe wyliczenie dochodu to kluczowy krok, by uzyskać dotację z programu Czyste Powietrze. Od tego zależy, czy i jak wysokie wsparcie otrzymasz. Niewielki błąd w obliczeniach lub zła interpretacja progów może zablokować dofinansowanie. Wyjaśniamy, jak prawidłowo ustalić dochód do programu Czyste Powietrze. Sprawdź, o czym musisz pamiętać.

Jakie są progi dochodowe programu Czyste Powietrze?

Program „Czyste Powietrze” to wsparcie dla właścicieli domów jednorodzinnych, którego wysokość zależy od dochodów gospodarstwa domowego. Właśnie na podstawie kryterium dochodowego beneficjentów podzielono na trzy grupy, od czego zależy maksymalną kwotę dotacji.

Aktualne progi dochodowe i powiązane z nimi poziomy dofinansowania w programie „Czyste Powietrze” prezentuje poniższa tabela:

Poziom dofinansowania	Roczny dochód wnioskodawcy	Przeciętny miesięczny dochód na osobę	Maksymalna intensywność dotacji
Podstawowy	do 135 000 zł	Nie dotyczy	do 66 000 zł
Podwyższony	Nie dotyczy	do 3 150 zł (gosp. 1-os.) do 2 250 zł (gosp. wieloos).	do 99 000 zł
Najwyższy	Nie dotyczy	do 1 800 zł (gosp. 1-os.) do 1 300 zł (gosp. wieloos).	do 135 000 zł

Jak obliczyć dochód do programu Czyste Powietrze?

Precyzyjne obliczenie dochodu jest niezbędne do skutecznego złożenia wniosku. To o tyle istotne, że metoda kalkulacji różni się w zależności od poziomu dofinansowania, a pomyłka może skutkować odrzuceniem wniosku. Do obliczeń nie wlicza się zobowiązań finansowych, takich jak raty kredytów.

Zasady obliczania dochodu są następujące:

Dla poziomu podstawowego – pod uwagę bierze się wyłącznie roczny dochód wnioskodawcy, stanowiący podstawę obliczenia podatku. Jest to kwota wykazana w ostatnim złożonym zeznaniu podatkowym (np. PIT-37, PIT-36), która nie może przekroczyć 135 000 zł.
Dla poziomu podwyższonego i najwyższego – obliczenia są bardziej skomplikowane. Niezbędne jest zaświadczenie o przeciętnym miesięcznym dochodzie na osobę w gospodarstwie domowym, które wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta.

Dochody z pracy, świadczeń i najmu

Aplikując o podwyższony lub najwyższy poziom dofinansowania, trzeba zsumować dochody wszystkich członków gospodarstwa domowego. Zakres branych pod uwagę przychodów jest bardzo szeroki i obejmuje zarówno te opodatkowane, jak i zwolnione z podatku – to właśnie suma tych składników pozwala obliczyć średni miesięczny dochód na osobę.

Do dochodu wliczane są między innymi:

wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę, umów cywilnoprawnych,
emerytury i renty,
dochody z najmu i dzierżawy,
dochody z działalności gospodarczej,
dochody z gospodarstwa rolnego,
świadczenia takie jak alimenty, świadczenia z funduszu alimentacyjnego, stypendia (socjalne, dla bezrobotnych), świadczenie rodzicielskie,
dochody uzyskane za granicą,
przychody osób do 26. roku życia zwolnione z podatku (tzw. ulga dla młodych).

Dochód z działalności gospodarczej i specyfika rozliczeń

Jeśli Ty lub ktoś z Twojego gospodarstwa domowego prowadzi działalność gospodarczą, uzyskany z niej dochód także należy wliczyć do ogólnej sumy. Metoda jego obliczenia zależy od formy opodatkowania wybranej przez przedsiębiorcę.

W przypadku działalności gospodarczej pod uwagę bierze się:

Zasady ogólne (skala podatkowa, podatek liniowy): Dochód ustalany jest na podstawie ewidencji księgowej.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych lub karta podatkowa – w tym przypadku dochód określa się na podstawie oświadczenia lub zaświadczenia z urzędu skarbowego. Istotna jest tu jednak nie faktyczna kwota, a roczna wartość dochodu ogłaszana w obwieszczeniu Ministra Rodziny i Polityki Społecznej dla danego rodzaju działalności.

Niezależnie od formy opodatkowania, dochód z działalności gospodarczej znacząco wpływa na kalkulację przy staraniu się o wyższe progi dofinansowania.

Dochód z działalności a program Czyste Powietrze

Prowadzenie działalności gospodarczej nie jest przeszkodą w skorzystaniu z programu „Czyste Powietrze”. Należy jednak prawidłowo udokumentować dochody, ponieważ wymagania i sam proces różnią się w zależności od poziomu dofinansowania, o który się ubiegasz.

Jeśli łączny roczny dochód (z działalności i innych źródeł) nie przekracza 135 000 zł, możesz ubiegać się o podstawowy poziom dofinansowania, opierając się na ostatnim zeznaniu PIT. W przypadku starania się o podwyższony lub najwyższy poziom, niezbędne staje się zaświadczenie o dochodach z urzędu gminy lub miasta, który wyliczy dochód z firmy na podstawie odpowiednich dokumentów, w tym zaświadczenia z urzędu skarbowego.

Ulga na dzieci a dochód do programu Czyste Powietrze

Ulga na dzieci (prorodzinna) nie ma wpływu na dochód obliczany na potrzeby programu „Czyste Powietrze”. Dzieje się tak, ponieważ jest ona odliczana od należnego podatku, a nie od podstawy opodatkowania, czyli dochodu, który decyduje o kwalifikacji do podstawowego poziomu wsparcia.

Warto pamiętać, że dotację można łączyć z inną korzyścią podatkową – ulgą termomodernizacyjną. Jeśli otrzymasz dofinansowanie z programu „Czyste Powietrze”, nadal możesz skorzystać z ulgi, ale odliczeniu od dochodu podlegają jedynie te wydatki, które pokryłeś z własnej kieszeni. Kwota dotacji nie może być odliczona. Pozwala to na dalsze obniżenie finalnych kosztów całej inwestycji.

Progi dochodowe a wielkość gospodarstwa domowego

Liczba osób w gospodarstwie domowym jest decydująca, gdy starasz się o podwyższony lub najwyższy poziom dofinansowania. To od niej zależy, czy dochód „na głowę” zmieści się w ustalonych progach, dlatego tak istotne jest prawidłowe zdefiniowanie, kto tworzy gospodarstwo domowe.

Zgodnie z regulaminem, „gospodarstwo domowe” to zespół osób mieszkających i utrzymujących się wspólnie lub osoba utrzymująca się samodzielnie. W praktyce oznacza to, że dwie rodziny mieszkające razem, ale utrzymujące się oddzielnie, tworzą dwa gospodarstwa. Z kolei rodzina wielopokoleniowa ze wspólnym budżetem stanowi jedno gospodarstwo. Prawidłowe ustalenie liczby osób jest więc podstawą całej kalkulacji.

Terminy i rok bazowy do wyliczenia dochodu

Dla prawidłowych obliczeń niezbędne jest uwzględnienie dochodów z właściwego okresu, czyli tzw. roku bazowego. Jego definicja różni się w zależności od poziomu dofinansowania, a pomyłka w tym zakresie może uniemożliwić złożenie poprawnego wniosku.

Zasady dotyczące roku bazowego są następujące:

Poziom podstawowy: Pod uwagę bierze się dochód roczny wykazany w ostatnim, prawomocnie złożonym zeznaniu podatkowym. Jeśli składasz wniosek w 2026 roku po rozliczeniu się z urzędem skarbowym, będzie to dochód za rok 2026.
Poziom podwyższony i najwyższy: Tutaj zasada jest bardziej skomplikowana i zależy od daty złożenia wniosku o zaświadczenie o dochodach:
jeśli wniosek składasz w okresie od 1 stycznia do 31 lipca danego roku (np. 2026), pod uwagę bierze się dochód za przedostatni rok kalendarzowy (czyli za 2026),
jeśli wniosek składasz w okresie od 1 sierpnia do 31 grudnia danego roku (np. 2026), uwzględniany jest dochód z ostatniego roku kalendarzowego (czyli za 2026).

Kto może otrzymać podwyższone lub najwyższe dofinansowanie?

Podwyższone i najwyższe dofinansowanie skierowano do osób o niższych dochodach. Jednak aby z niego skorzystać, często nie wystarczy spełnić samego kryterium dochodowego – zwłaszcza w przypadku najwyższego poziomu dotacji, gdzie pojawiają się dodatkowe warunki.

O najwyższy poziom dofinansowania (do 100% kosztów kwalifikowanych) mogą ubiegać się osoby, które oprócz spełnienia progu dochodowego, spełniają co najmniej jeden z poniższych warunków:

mają ustalone prawo do otrzymywania zasiłku stałego, okresowego, rodzinnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego,
zamieszkują w budynku, który charakteryzuje się ubóstwem energetycznym, czyli jego zapotrzebowanie na energię przekracza 140 kWh/m² rocznie.

Beneficjenci tych dwóch poziomów mogą również skorzystać z prefinansowania, czyli otrzymania części dotacji przed rozpoczęciem prac.

Dokumenty do potwierdzenia dochodu w Czyste Powietrze

Do każdego wniosku o dofinansowanie musisz dołączyć dokumenty potwierdzające Twoją sytuację finansową. Ich rodzaj zależy od wybranego poziomu wsparcia, a wcześniejsze przygotowanie kompletu załączników znacznie przyspieszy cały proces.

Podstawowe dokumenty potwierdzające dochód to:

Dla poziomu podstawowego: W samym wniosku oświadczasz o swoim dochodzie rocznym. Najczęściej nie ma potrzeby dołączania zeznania podatkowego, ale musisz podać kwotę z ostatniego złożonego PIT-u. Fundusz ma prawo zweryfikować tę informację.
Dla poziomu podwyższonego i najwyższego – niezbędne jest zaświadczenie o wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego.

Oprócz dokumentów dochodowych, do wniosku o płatność potrzebne będą m.in. faktury i potwierdzenia zapłaty. Warto również sprawdzić, czy wybrane urządzenia znajdują się na liście ZUM (Zielone Urządzenia i Materiały), co gwarantuje ich zgodność z wymogami programu.

Jak przygotować zaświadczenia dla działalności gospodarczej

Przedsiębiorcy starający się o podwyższony lub najwyższy poziom dofinansowania muszą przygotować dodatkowe dokumenty. Są one niezbędne do złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia o dochodach, ponieważ urząd gminy potrzebuje precyzyjnych danych o finansach firmy.

Aby sprawnie uzyskać zaświadczenie, należy:

Pobierz i wypełnij wniosek o wydanie zaświadczenia o dochodach ze strony urzędu gminy lub ośrodka pomocy społecznej.
Dołącz oświadczenia o dochodach wszystkich członków gospodarstwa domowego.
Uzyskaj w urzędzie skarbowym zaświadczenie o formie opodatkowania działalności, wysokości przychodu oraz należnego podatku za rok bazowy.
Złóż komplet dokumentów w odpowiednim urzędzie (gminy, miasta lub MOPS/GOPS), który wyda zaświadczenie w terminie do 7 dni.

Ryzyka przy rozliczaniu dochodu i ukryte pułapki

Mimo wprowadzanych uproszczeń proces ubiegania się o dotację wciąż wiąże się z pewnymi ryzykami. Błędy w kalkulacji dochodu mogą opóźnić wypłatę środków lub nawet doprowadzić do odrzucenia wniosku, dlatego warto zwrócić uwagę na kilka kwestii.

Do najczęstszych błędów i ryzyk należą:

Przekroczenie progu dochodowego – nawet niewielka nadwyżka może uniemożliwić uzyskanie wyższego dofinansowania.
Błędy w dokumentacji – niekompletne wnioski, brak zaświadczeń lub korzystanie z nieaktualnych formularzy.
Nieprawidłowe zdefiniowanie gospodarstwa domowego – błąd w liczbie osób prowadzi do nieprawidłowego obliczenia dochodu na osobę.
Brak zgody współwłaścicieli – jeśli nieruchomość ma kilku właścicieli, wszyscy muszą wyrazić zgodę na inwestycję.
Zbyt wczesne poniesienie kosztów – koszty kwalifikowane można ponieść najwcześniej 6 miesięcy przed złożeniem wniosku.

Aby uniknąć tych problemów, dokładnie zapoznaj się z regulaminem programu lub skonsultuj wniosek z doradcą energetycznym albo pracownikiem gminnego punktu konsultacyjno-informacyjnego.

Przykłady obliczeń dochodu dla różnych gospodarstw

Poniższe przykłady pokazują, jak sytuacja finansowa różnych gospodarstw domowych wpływa na ich kwalifikację do programu „Czyste Powietrze”.

Przykład 1: Osoba samotna (poziom podstawowy)

Pan Jan, właściciel domu, pracuje na etacie. Jego roczny dochód do opodatkowania (z ostatniego PIT) wyniósł 115 000 zł. Kwota ta jest niższa od progu 135 000 zł, więc Pan Jan kwalifikuje się do dofinansowania podstawowego.

Przykład 2: Rodzina 2+2 (poziom podwyższony)

Państwo Kowalscy z dwojgiem dzieci osiągnęli łączny roczny dochód 105 000 zł. Średni miesięczny dochód na osobę wynosi: (105 000 zł / 12 miesięcy) / 4 osoby = 2 187,50 zł. Jest to kwota niższa od progu 2 250 zł, co kwalifikuje rodzinę do podwyższonego dofinansowania.

Przykład 3: Emerytka (poziom najwyższy)

Pani Zofia mieszka sama, a jej dochód z emerytury wynosi 1 750 zł miesięcznie. Jest to kwota niższa od progu 1 800 zł dla gospodarstwa jednoosobowego. Jeśli Pani Zofia pobiera dodatkowo np. zasiłek okresowy, spełnia warunki do otrzymania najwyższego dofinansowania.